راهنمای کاربری
راهنمای اجرای آزمون و تحویل پروژه
از آماده‌سازی چک‌لیست تا ثبت نتایج و گزارش نهایی؛ راهنمای گام‌به‌گام Kalman FAT Suite برای مهندسان، ناظران و تیم‌های راه‌اندازی.
کالمن فت، آزمون پذیرش کارخانه‌ای (FAT) و آزمون پذیرش در محل (SAT) را در یک ساختار منظم مدیریت می‌کند. می‌توانید دامنهٔ آزمون را تعریف کنید، مسئولیت افراد را در هر مرحله مشخص کنید و نتیجهٔ بررسی‌ها را همراه با توضیح فنی نگه دارید.
ساختار آزمون در پروژه ثابت می‌ماند؛ هر نوبت اجرای آزمون، جلسهٔ جداگانه‌ای با شرکت‌کنندگان و پاسخ‌های مستقل دارد. به این ترتیب، نظر یک آزمونگر با ثبت نظر شخص دیگر بازنویسی نمی‌شود.
از این مسیر شروع کنید
برای اجرای نخستین پروژه، این شش گام را دنبال کنید. جزئیات هر گام در ادامهٔ راهنما آمده است.
- آماده‌سازی پروژه با اکسلقالب را دریافت کنید، آیتم‌ها و روش‌های آزمون را در اکسل بنویسید و فایل را وارد سایت کنید. بعداً هم می‌توانید آن‌ها را در سایت تغییر دهید.
- تعیین مسئولیت‌هادعوت اعضا و تنظیم نقش افراد در هر مرحله
- شروع جلسهٔ آزمونانتخاب مرحله و باز کردن جلسه برای اجرا
- ثبت پاسخ و شواهدثبت نظر مستقل و بررسی تأیید ذخیره
- پیگیری نواقصجمع‌بندی اختلاف‌ها، اصلاح و بازآزمون
- بازبینی و تحویلکنترل نتایج مشترک و تهیهٔ گزارش PDF
ابزارهایی که در اختیار دارید
چک‌لیست و اکسلساختار چندسطحی آزمون، قالب استاندارد، ورود و خروج دادهآزمون چندمرحله‌ایآزمون داخلی، FAT، SAT و بازآزمون با سوابق جداگانههمکاری کنترل‌شدهنقش‌های پروژه و مرحله، نظر مستقل و شمارش پاسخ‌هانواقص و شواهدثبت توضیح فنی، مسئول پیگیری و اطلاعات اصلاحآمادگی و گزارشدرجهٔ اهمیت، موانع پذیرش، قالب گزارش و PDFذخیره و بازیابیپیش‌نویس محلی داده‌های مشترک و همگام‌سازی
مسیر اجرای پروژه، گام‌به‌گام
- روش پیشنهادی، آماده‌سازی چک‌لیست در اکسل است. قالب اکسل را از دکمهٔ بالای این راهنما یا از صفحهٔ فهرست پروژه‌ها دریافت کنید.
- آیتم‌های آزمون، روش اجرای آزمون‌ها و نتایج مورد انتظار را در اکسل تکمیل کنید. نام شیت‌ها و عنوان ستون‌های قالب را تغییر ندهید.
- در فهرست پروژه‌ها یک پروژهٔ خالی بسازید و آن را باز کنید. با نقش مالک یا مدیر پروژه، از Data tools → Import Excel فایل تکمیل‌شده را انتخاب کنید. چک‌لیست وارد سایت می‌شود و نیازی نیست آیتم‌ها را یکی‌یکی دستی وارد کنید.
- چک‌لیست واردشده را بررسی کنید. مالک یا مدیر پروژه می‌تواند در هر مرحله، آیتم جدید اضافه کند، روش آزمون تعریف کند یا هر بخش از آیتم‌ها و روش‌های آزمون را مستقیماً در سایت تغییر دهد؛ برای این کار نیازی به ورود دوبارهٔ فایل اکسل نیست. ساخت دستی پروژه نیز امکان‌پذیر است و برای آشنایی با محیط می‌توانید از پروژهٔ نمونه استفاده کنید.
- دامنه و معیار پذیرش را مشخص کنید. در تنظیمات پروژه (Project settings)، اطلاعات پروژه، مدارک مرجع و تنظیمات گزارش را بررسی کنید. ناحیه‌ها، بسته‌های آزمون و آیتم‌ها را مرتب کنید و برای هر آزمون، نتیجهٔ مورد انتظار و درجهٔ اهمیت را روشن بنویسید.
- تیم را معرفی کنید. در مدیریت دسترسی (Access management)، اعضا را با نشانی ایمیل دعوت کنید و نقش پروژهٔ هر فرد را متناسب با مسئولیت او تعیین کنید. سپس دسترسی همان افراد را در مرحلهٔ آزمون نیز تنظیم کنید.
- یک جلسهٔ آزمون بسازید. در بخش مراحل آزمون و شرکت‌کنندگان (Test phases & participants)، مرحلهٔ مناسب را انتخاب کنید؛ مثلاً FAT، SAT یا بازآزمون نواقص. جلسه ابتدا در حالت پیش‌نویس (Draft) است. شرکت‌کنندگان، نقش هر فرد و پاسخ‌دهندگان الزامی را مشخص کنید.
- جلسه را برای اجرا باز کنید. پیش از تغییر وضعیت به Open، فهرست افراد و معیارهای پذیرش را مرور کنید. پس از باز شدن جلسه، فهرست شرکت‌کنندگان قفل می‌شود؛ تغییر این فهرست فقط در حالت Draft امکان‌پذیر است.
- آزمون را اجرا و پاسخ خود را ثبت کنید. از ناحیه و بستهٔ مربوط، آیتم را باز کنید؛ مرحلهٔ فعال را کنترل کنید و وضعیت و توضیح فنی خود را وارد کنید. وضعیت بلافاصله ذخیره می‌شود و توضیح، پس از مکث کوتاه یا خروج از فیلد، ذخیره خواهد شد. دریافت تأیید ذخیره را بررسی کنید.
- نتایج و اختلاف‌نظرها را بررسی کنید. شمارش پاسخ‌های پذیرفته، ردشده، متوقف و در انتظار را ببینید. علت رد یا توقف را مستند کنید و نتیجهٔ مشترک پروژه را طبق روش مصوب تیم جمع‌بندی کنید؛ پاسخ مستقل افراد را به‌جای آنان تغییر ندهید.
- جلسه را ببندید و بازآزمون را جدا ثبت کنید. پس از تکمیل بازبینی، جلسه را به Closed ببرید. پاسخ‌ها فقط خواندنی می‌شوند و جلسهٔ بسته‌شده دوباره باز نمی‌شود. برای آزمون بعد از اصلاح، جلسهٔ جدیدی بسازید؛ جلسه‌های پایان‌یافته را در صورت نیاز بایگانی کنید.
- گزارش را بازبینی و صادر کنید. در نتایج و سوابق (Results & records)، نواقص، یادداشت‌ها، حضور افراد، اطلاعات امضا و گزارش را مرور کنید. پیش از صدور PDF، نتیجهٔ مشترک هر آیتم را کنترل کنید؛ گزارش فعلی از همین نتایج مشترک استفاده می‌کند.
ساختار پروژه و چک‌لیست آزمون
| پروژه (Project) | ظرف اصلی اطلاعات، اعضا، مدارک مرجع، تنظیمات گزارش و همهٔ مرحله‌های آزمون؛ مانند پروژهٔ سیستم کنترل یک واحد فرایندی. |
|---|---|
| ناحیهٔ آزمون (Test Area) | تقسیم‌بندی اصلی بر اساس واحد، سیستم یا رشتهٔ مهندسی؛ مانند سیستم کنترل، تابلوها یا شبکهٔ صنعتی. |
| بستهٔ آزمون (Test Package) | مجموعه‌ای از آزمون‌های مرتبط در یک ناحیه؛ مانند ورودی‌های آنالوگ، آلارم‌ها یا منطق توقف اضطراری. |
| آیتم آزمون (Test Item) | یک کنترل مشخص با معیار پذیرش معلوم؛ مانند صحت مقیاس‌بندی یک سیگنال، عملکرد آلارم، توالی، ارتباط، اینترلاک یا بررسی یک مدرک. |
| جلسهٔ آزمون (Phase Session) | یک نوبت اجرای آزمون با مرحله، وضعیت و شرکت‌کنندگان مشخص. یک آیتم می‌تواند در چند جلسه بررسی شود، بدون اینکه پاسخ جلسهٔ قبلی بازنویسی شود. |
| پاسخ شرکت‌کننده (Participant Response) | وضعیت و توضیح یک فرد برای یک آیتم در یک جلسهٔ مشخص؛ مستقل از پاسخ دیگر افراد و نتیجهٔ مشترک پروژه. |
مراحل آزمون و چرخهٔ عمر جلسه
| انتخاب مرحله | آزمون داخلی (Internal)، پیش‌آزمون کارخانه‌ای (Pre-FAT)، پذیرش کارخانه‌ای (FAT)، پذیرش در محل (SAT)، بازآزمون نواقص (Punch Retest)، پذیرش نهایی (Final Acceptance) یا مرحلهٔ دلخواه (Custom). نام مرحله هدف آزمون را مشخص می‌کند؛ وضعیت جلسه اجازهٔ ثبت پاسخ را تعیین می‌کند. |
|---|---|
| پیش‌نویس (Draft) | زمان آماده‌سازی جلسه و تعیین شرکت‌کنندگان و نقش‌هاست. هنوز امکان ثبت پاسخ آزمون وجود ندارد. |
| در حال اجرا (Open) | افراد دارای مجوز می‌توانند پاسخ خود را ثبت یا اصلاح کنند. فهرست شرکت‌کنندگان در این وضعیت قابل تغییر نیست. |
| بسته‌شده (Closed) | آزمون و بازبینی این نوبت پایان یافته است. همهٔ پاسخ‌ها فقط خواندنی هستند و امکان باز کردن دوبارهٔ این جلسه وجود ندارد. |
| بایگانی‌شده (Archived) | جلسه از گردش فعال خارج می‌شود، اما در سوابق باقی می‌ماند. مسیر معمول، Draft → Open → Closed → Archived است؛ پیش‌نویسی که اجرا نمی‌شود نیز می‌تواند بایگانی شود. |
دسترسی افراد در هر مرحلهٔ آزمون
| نقش پروژه و نقش مرحله | نقش پروژه، دسترسی به ساختار، تنظیمات و اعضا را تعیین می‌کند. نقش مرحله، اختیار همان فرد را در یک جلسهٔ آزمون مشخص می‌کند. داشتن نقش مدیریتی در یک مرحله، به‌معنای مدیریت کل پروژه نیست. |
|---|---|
| مدیر مرحله (Phase Admin) | جلسه، دسترسی افراد در حالت Draft و تغییر وضعیت جلسه را مدیریت می‌کند و می‌تواند پاسخ مستقل خودش را نیز ثبت کند. |
| آزمونگر مرحله (Phase Tester) | جلسهٔ مجاز را مشاهده می‌کند و، تا زمانی که جلسه Open باشد، فقط وضعیت و توضیح خودش را ثبت یا اصلاح می‌کند. |
| ناظر مرحله (Phase Viewer) | اطلاعات مجاز جلسه را می‌بیند، اما پاسخ آزمون ثبت نمی‌کند و در شمارش پاسخ‌های در انتظار قرار نمی‌گیرد. |
| بدون دسترسی (No access) | جلسه و پاسخ‌های آن برای این فرد قابل مشاهده نیست. مالک پروژه، برای نظارت و مدیریت اضطراری، اختیار ویژهٔ دسترسی به همهٔ مراحل را حفظ می‌کند. |
| پاسخ‌دهندهٔ الزامی (Required responder) | فقط مدیر مرحله یا آزمونگر می‌تواند پاسخ‌دهندهٔ الزامی باشد. تا ثبت وضعیت، پاسخ او برای آیتم در انتظار است. الزامی کردن پاسخ، به‌خودی‌خود به‌معنای تأیید نتیجه نیست. |
اعضای پروژه، نقش‌ها و مسئولیت‌ها
ابتدا فرد را با ایمیل به پروژه دعوت کنید؛ سپس نقش و دسترسی او را در جلسهٔ مورد نظر تعیین کنید. عضویت در پروژه و دسترسی به مرحله، دو تنظیم جداگانه هستند.
برای مثال، یک مهندس می‌تواند مدیر پیش‌آزمون، ناظر FAT و فاقد دسترسی به SAT باشد. دسترسی‌ها در سمت سرور کنترل می‌شوند؛ داشتن لینک پروژه به‌تنهایی مجوز مشاهده یا ویرایش ایجاد نمی‌کند.
نقش‌های پروژه
| مالک (Owner) | سازندهٔ پروژه با اختیار کامل برای ساختار، تنظیمات، اعضا، ورود و خروج داده و حذف پروژه. مدیر پروژه نمی‌تواند مالک را حذف کند یا نقش او را کاهش دهد. |
|---|---|
| مدیر (Admin) | مدیریت ساختار، تنظیمات، گزارش و اعضا؛ بدون اختیار حذف پروژه یا تغییر و حذف مالک. |
| آزمونگر (Tester) | اجرای آزمون‌های مجاز و ثبت پاسخ مستقل خودش؛ بدون اختیار مدیریت ساختار، تنظیمات، وارد کردن آزمون‌ها یا مدیریت اعضا. |
| ناظر (Viewer) | مشاهدهٔ پروژه و گزارش در محدودهٔ مجاز؛ بدون امکان اجرای آزمون یا تغییر داده‌های پروژه. |
دعوت اعضا و تعیین دسترسی
- مالک یا مدیر، اعضا و نقش‌های پروژه را از تنظیمات پروژه و بخش Access management مدیریت می‌کند.
- مدیر مرحله، در حالت Draft، برای اعضای پروژه نقش Admin، Tester، Viewer یا No access تعیین می‌کند و پاسخ‌دهندگان الزامی را مشخص می‌کند.
- پیش از باز کردن جلسه، مطمئن شوید نمایندگان مورد نیاز کارفرما، پیمانکار و تیم آزمون، دسترسی درست دارند. ناظر را به‌عنوان پاسخ‌دهندهٔ الزامی انتخاب نکنید.
ثبت مسئولیت و حفاظت از پاسخ‌ها
- هر پاسخ به شخص ثبت‌کننده تعلق دارد؛ هیچ آزمونگری نمی‌تواند وضعیت یا توضیح آزمونگر دیگر را تغییر دهد.
- مشاهدهٔ پاسخ دیگر افراد تابع سیاست دسترسی همان جلسه است. مجوز مدیریت جلسه، هویت ثبت‌کنندهٔ پاسخ را تغییر نمی‌دهد.
- جمع‌بندی اختلاف‌نظرها را در نتیجهٔ مشترک و مستندات پروژه ثبت کنید و پاسخ اولیهٔ افراد را به‌عنوان مبنای بررسی نگه دارید.
دسترسی آفلاین و لغو مجوز
- پیش‌نویس‌های محلی پروژه ممکن است در همان دستگاه و مرورگر باقی بمانند. لغو دسترسی، حافظهٔ مرورگر را از راه دور پاک نمی‌کند؛ بااین‌حال، سرور همگام‌سازی بدون مجوز را رد می‌کند.
- ثبت پاسخ شرکت‌کنندگان به ارتباط فعال و تأیید موفق سرور نیاز دارد؛ برای این پاسخ‌ها به ذخیرهٔ آفلاین اتکا نکنید.
ثبت پاسخ مستقل و تفسیر شمارنده‌ها
- پاسخ با ترکیب پروژه، جلسه، آیتم و شخص ثبت‌کننده شناسایی می‌شود. نتیجهٔ FAT یک فرد با نتیجهٔ SAT همان فرد یا پاسخ همکار او یکی نیست.
- تا زمانی که فرد وضعیت را ذخیره نکرده باشد، پاسخ او Pending است. پس از ذخیره، شمارندهٔ همان آیتم در جلسهٔ فعال به‌روز می‌شود. افراد ناظر در شمارش پاسخ‌دهندگان قرار نمی‌گیرند.
- گزینه‌های پاسخ مستقل عبارت‌اند از Pending، Passed، Rejected، Blocked و N/A. با انتخاب Pending، پاسخ خودتان را دوباره در حالت «در انتظار آزمون» قرار می‌دهید.
- وضعیت بلافاصله ذخیره می‌شود. توضیح، حدود ۸۰۰ میلی‌ثانیه پس از توقف تایپ یا هنگام خروج از فیلد ذخیره می‌شود. پیش از ترک آیتم، تأیید ذخیره را ببینید.
- در صورت خطای ذخیره، مقدار تأییدشدهٔ قبلی از سرور بازگردانده می‌شود و پیام خطا نمایش می‌یابد. اتصال و دسترسی را بررسی و پاسخ‌ها را تازه‌سازی کنید؛ سپس دوباره ثبت کنید.
- نتیجهٔ مشترک آیتم، فیلد جداگانه‌ای با وضعیت‌های Not Started، Passed، Failed، Punch، Blocked و N/A است. Rejected در پاسخ فردی و Failed در نتیجهٔ مشترک را با هم اشتباه نگیرید؛ پاسخ‌ها به‌صورت خودکار به نتیجهٔ مشترک تبدیل نمی‌شوند.
معنای وضعیت‌های پاسخ شرکت‌کننده
| در انتظار (Pending) | هنوز وضعیت این آیتم توسط فرد مورد نظر در جلسهٔ فعال ذخیره نشده است؛ الزاماً به‌معنای مردود بودن آزمون نیست. |
|---|---|
| پذیرفته (Passed) | فرد، نتیجهٔ مشاهده‌شده را برای این نوبت آزمون مطابق معیار پذیرش می‌داند. |
| ردشده (Rejected) | نتیجه مورد پذیرش فرد نیست. علت، اختلاف با معیار پذیرش و نیاز به اصلاح یا بازآزمون را در توضیح بنویسید. |
| متوقف (Blocked) | یک پیش‌نیاز، مدرک، تنظیم یا شرایط اجرایی مانع تکمیل آزمون است. مانع را به‌طور مشخص بیان کنید. |
| نامرتبط با این آزمون (N/A) | آیتم در دامنه یا شرایط این جلسه کاربرد ندارد. علت انتخاب را بنویسید تا با آزمون انجام‌نشده اشتباه نشود. |
درجهٔ اهمیت آزمون و کنترل آمادگی
درجهٔ اهمیت (Test Criticality) به خود آیتم در ساختار مشترک پروژه تعلق دارد و در کنترل آمادگی و گزارش به کار می‌رود. پیش از شروع آزمون، اهمیت هر آیتم را با تیم مسئول بازبینی کنید.
| عادی (Standard) | کنترل معمول در چک‌لیست FAT یا SAT. |
|---|---|
| مهم (Important) | آیتم مؤثر بر بهره‌برداری، کیفیت، مستندسازی یا تحویل پروژه. |
| بحرانی (Critical) | نتیجهٔ مشترک Failed یا Blocked برای این آیتم، آمادگی پذیرش نهایی را مسدود می‌کند. |
| مرتبط با ایمنی (Safety Related) | آزمون مرتبط با ایمنی عملکردی؛ مانند توقف اضطراری، سیستم آتش و گاز، تریپ، مجوز راه‌اندازی یا اینترلاک. نتیجهٔ مشترک Failed یا Blocked مانع آمادگی نهایی است. |
| بحرانی از نظر امنیت سایبری (Cybersecurity Critical) | کنترل حساس امنیت سامانه‌های صنعتی (OT). نتیجهٔ مشترک Failed یا Blocked در این گروه نیز مانع آمادگی نهایی است. |
درجهٔ اهمیت آزمون، ابزاری برای اولویت‌بندی و کنترل آمادگی FAT/SAT است؛ جایگزین مطالعات HAZOP و LOPA، مشخصات الزامات ایمنی (SRS)، تعیین سطح یکپارچگی ایمنی (SIL)، راستی‌آزمایی IEC 61511 یا ارزیابی انطباق IEC 62443 نیست.
جمع‌بندی نتایج و تهیهٔ گزارش PDF
- شمارنده‌های صفحهٔ آیتم، پاسخ شرکت‌کنندگان جلسهٔ فعال را نشان می‌دهند. پاسخ‌های مستقل به تفکیک فرد و مرحله نگه‌داری می‌شوند و سابقهٔ بازنگری آن‌ها در پایگاه داده ثبت می‌شود.
- گزارش PDF فعلی بر اساس نتایج مشترک پروژه تهیه می‌شود. ماتریس پاسخ افراد و گزارش پاسخ‌های شرکت‌کنندگان با فیلتر مرحله، در PDF فعلی ارائه نمی‌شود؛ پیش از صدور گزارش، جمع‌بندی مشترک را جداگانه کنترل کنید.
- در تنظیمات گزارش می‌توانید اطلاعات قالب، نشان‌های سازمانی و گزینه‌های گزارش را تنظیم کنید. یادداشت‌ها، مدارک مرجع، فهرست نواقص و اطلاعات حضور و امضا را پیش از چاپ بازبینی کنید.
- پیام نبودن مانع بحرانی، به‌تنهایی تأیید نمی‌کند که همهٔ آیتم‌ها اجرا شده یا همهٔ پاسخ‌های الزامی ثبت شده‌اند. موارد در انتظار، مردود، متوقف و نواقص باز را نیز بررسی کنید.
- برای خروجی PDF، از چاپ مرورگر و گزینهٔ ذخیره به‌صورت PDF استفاده کنید: کاغذ A3، جهت افقی (Landscape)، یک صفحه در هر برگه و فعال بودن گرافیک پس‌زمینه (Background graphics). پیش‌نمایش را از نظر شکست جدول‌ها و خوانایی کنترل کنید.
- در صورت وجود مانع بحرانی، می‌توانید نسخهٔ پیش‌نویس را برای بررسی چاپ کنید؛ صدور نسخهٔ نهایی باید پس از رفع موانع و طبق روش پذیرش پروژه انجام شود.
ذخیره‌سازی، کار آفلاین و بازیابی
- ویرایش داده‌های مشترک پروژه از گردش ذخیرهٔ محلی و همگام‌سازی استفاده می‌کند. تغییرات همگام‌نشده به همان دستگاه، مرورگر و نشانی سایت وابسته‌اند؛ صرفاً باز کردن پروژه در دستگاه دیگر، آن‌ها را منتقل نمی‌کند.
- پاسخ مستقل شرکت‌کننده فقط با جلسهٔ Open، انتساب فرد، مجوز اجرا و تأیید موفق سرور ذخیره می‌شود. اگر آفلاین هستید، ثبت قطعی این پاسخ را مفروض نگیرید.
- پیش از بستن صفحه، وضعیت ذخیره و همگام‌سازی را بررسی کنید. اگر خطایی دیدید، اتصال اینترنت و مجوز دسترسی را کنترل کنید و پس از رفع مشکل، دوباره اقدام کنید.
- پیش از بازیابی تغییرات همگام‌نشده، داده‌های سایت یا حافظهٔ مرورگر را پاک نکنید. در صورت امکان، از داده‌های پروژه خروجی اکسل بگیرید.
- اگر پیش از انتقال به kalmanfat.com در نشانی قدیمی کار کرده‌اید، پیش‌نویس‌های محلی همان‌جا می‌مانند. ابتدا در همان مرورگر و نشانی قبلی، تغییرات را همگام‌سازی یا از پروژه خروجی تهیه کنید؛ سپس پروژه را در سایت جدید باز کنید.
تنظیم چک‌لیست، مدارک و ابزارهای مهندسی
ساختار پروژه را با دامنهٔ واقعی سیستم کنترل تطبیق دهید؛ جزئیات هر بسته و آیتم باید به اجرای آزمون و بررسی شواهد کمک کند.
- برای بسته‌های آزمون، روش اجرا، مدرک مرجع و فیلدهای جزئیات قابل نمایش را تنظیم کنید. ناحیه‌ها و بسته‌ها را مرتب کنید و مشخص کنید کدام بخش‌ها در گزارش قرار بگیرند.
- مدارک مرجع را با عنوان، شماره، ویرایش و وضعیت موجود بودن ثبت کنید. امکان افزودن پیوست به ناحیه، بسته و آیتم وجود دارد. خروجی اکسل، نام پیوست‌ها را ثبت می‌کند؛ آن را به‌عنوان نسخهٔ پشتیبان کامل فایل‌های پیوست در نظر نگیرید.
- برای آزمون‌های ایمنی و امنیت سایبری، فیلدهای مربوط به اهمیت، نوع عملکرد ایمنی، ارتباط با SIL و حوزهٔ امنیت سایبری را متناسب با الزامات پروژه تکمیل کنید.
- ماژول Cybersecurity FAT/SAT یک چک‌لیست عملی برای کنترل‌هایی مانند مدیریت دسترسی، تفکیک شبکه، سخت‌سازی، پشتیبان‌گیری و دسترسی راه دور فراهم می‌کند. افزودن آن به پروژه، جایگزین ارزیابی یا گواهی رسمی انطباق امنیتی نیست.
- از جست‌وجو و فیلترها برای محدود کردن آیتم‌های مورد بررسی استفاده کنید. خلاصهٔ پیشرفت، خلاصهٔ درجهٔ اهمیت و وضعیت امنیت سایبری به شناسایی موارد باز و موانع کمک می‌کنند؛ تفسیر فنی نتایج همچنان بر عهدهٔ تیم پروژه است.
- در گزارش، پروفایل و گزینه‌های خروجی را متناسب با هدف بازبینی یا تحویل انتخاب کنید. اطلاعات حضور و فیلد امضا، رکورد پروژه هستند؛ آن‌ها را با سرویس امضای دیجیتال دارای گواهی اشتباه نگیرید.
ورود چک‌لیست و خروجی اکسل
آیتم‌ها و روش‌های آزمون را در قالب اکسل آماده کنید و فایل را وارد پروژه کنید تا نیازی به ورود دستی تک‌تک داده‌ها در سایت نباشد. پس از ورود هم مالک یا مدیر پروژه می‌تواند در هر مرحله، آیتم‌ها و روش‌های آزمون را در سایت اضافه یا ویرایش کند.
- قالب را از دکمهٔ «دریافت قالب اکسل» در ابتدای همین صفحه دریافت کنید. نام ستون‌ها و ساختار شیت‌ها را مطابق قالب نگه دارید و اطلاعات پروژه و آزمون‌ها را تکمیل کنید.
- در محیط پروژه، از Data tools و گزینهٔ Import Excel فایل را انتخاب کنید. ورود داده به مجوز مالک یا مدیر نیاز دارد. پیش از وارد کردن فایل در پروژه‌ای که داده دارد، خروجی پشتیبان بگیرید.
- پس از ورود، تعداد و ترتیب ناحیه‌ها، بسته‌ها و آیتم‌ها، معیارهای پذیرش، مدارک مرجع و درجهٔ اهمیت را بررسی کنید؛ ورود موفق فایل به‌تنهایی، تأیید صحت مهندسی محتوا نیست.
- با Export workbook از داده‌های فعلی پروژه خروجی بگیرید. فایل خروجی شامل داده‌های پروژه و شیت Punch_List برای نواقص است. این خروجی، جایگزین گزارش PDF یا ماتریس پاسخ مستقل شرکت‌کنندگان نیست.
نواقص، شواهد و بازآزمون
هر یافته باید برای نفر بعدی قابل پیگیری باشد: چه چیزی بررسی شد، چه اختلافی دیده شد و چه اقدامی لازم است؟
- برای نتیجهٔ ردشده یا متوقف، تگ تجهیز، شرایط آزمون، مقدار مورد انتظار، مقدار مشاهده‌شده و مرجع مدرک را در توضیح ثبت کنید. مثال: «در ورودی ۲۰ میلی‌آمپر، نمایش HMI برابر ۹۵ بار است؛ مقدار مورد انتظار طبق محدودهٔ ۰ تا ۱۰۰ بار، ۱۰۰ بار است.»
- در اطلاعات مشترک آیتم، توضیح یا شواهد نقص، شدت، مسئول و موعد رفع را در فیلدهای مربوط تکمیل کنید. فهرست نواقص از نتایج و اطلاعات مشترک آیتم‌ها تهیه می‌شود؛ ثبت Rejected توسط یک فرد، به‌تنهایی نتیجهٔ مشترک را تغییر نمی‌دهد.
- پس از اصلاح، جلسهٔ Punch Retest بسازید و شرایط و نتیجهٔ بازآزمون را ثبت کنید. نظر ثبت‌شده در جلسهٔ قبلی را برای نمایش نتیجهٔ جدید بازنویسی نکنید.
- پیش از تحویل، Punch_List خروجی و فهرست نواقص گزارش را با جمع‌بندی تیم تطبیق دهید و وضعیت اقدامات باقی‌مانده را روشن کنید.
مثال عملی: یک آیتم، دو آزمونگر
فرض کنید آیتم «کنترل آلارم فشار بالا» در جلسهٔ FAT به دو آزمونگر الزامی واگذار شده است.
- نفر اول عملکرد آلارم را مطابق معیار می‌بیند و Passed ثبت می‌کند. نفر دوم تأخیر نامجاز را مشاهده می‌کند و Rejected را همراه با توضیح و مرجع ثبت می‌کند.
- خلاصهٔ آیتم، یک پاسخ پذیرفته و یک پاسخ ردشده نشان می‌دهد. با ثبت این دو نظر، انتظار پاسخ آن‌ها پایان می‌یابد؛ اما اختلاف فنی حل‌شده محسوب نمی‌شود.
- تیم، اختلاف را بررسی و نتیجهٔ مشترک را مطابق روش پذیرش پروژه تعیین می‌کند. پس از اصلاح تأخیر، نتیجهٔ بازآزمون در جلسهٔ جدید ثبت می‌شود.
- پیش از صدور PDF، نتیجهٔ مشترک آیتم بازبینی می‌شود؛ PDF فعلی از این جمع‌بندی استفاده می‌کند و دو پاسخ مستقل را به شکل ماتریس چاپ نمی‌کند.
رفع اشکال‌های رایج
اگر گزینه‌ای در دسترس نیست یا نتیجه ذخیره نمی‌شود، این بررسی‌ها را به ترتیب انجام دهید.
- دکمه‌های پاسخ غیرفعال‌اند: مرحلهٔ فعال و وضعیت Open را بررسی کنید. باید در همان جلسه، نقش Admin یا Tester داشته باشید؛ Viewer اجازهٔ پاسخ ندارد و Draft، Closed و Archived پاسخ نمی‌پذیرند.
- امکان تغییر شرکت‌کنندگان ندارید: فهرست افراد فقط در Draft قابل ویرایش است. اگر جلسه باز شده، آن را به عقب برنگردانید؛ برای ترکیب جدید شرکت‌کنندگان، جلسهٔ مناسب جدیدی آماده کنید.
- پاسخ در انتظار باقی مانده است: تأیید ذخیره را کنترل کنید. صرف نوشتن توضیح را با ثبت وضعیت اشتباه نگیرید؛ برای تکمیل پاسخ، وضعیت را ذخیره کنید.
- ذخیره خطا می‌دهد: اتصال اینترنت، ورود به حساب و مجوز پروژه و مرحله را بررسی کنید. پاسخ‌ها را تازه‌سازی کنید و پس از رفع مشکل دوباره اقدام کنید.
- PDF با شمارنده‌های جلسه تفاوت دارد: شمارنده‌ها از پاسخ افراد در جلسهٔ فعال استفاده می‌کنند؛ PDF از نتیجهٔ مشترک آیتم‌ها. جمع‌بندی مشترک را جداگانه بررسی کنید.
- نوشته یا جدول در PDF بریده می‌شود: اندازهٔ A3، حالت افقی، یک صفحه در هر برگه و گرافیک پس‌زمینه را کنترل کنید؛ برای جدول‌های بسیار بلند، مقیاس چاپ یا تقسیم بسته‌های آزمون را در پیش‌نمایش بررسی کنید.
چک‌لیست پیش از بستن جلسه و تحویل
- دامنهٔ آزمون، ویرایش مدارک مرجع و معیار پذیرش هر آیتم مشخص و بازبینی شده است.
- مرحلهٔ فعال، شرکت‌کنندگان و پاسخ‌دهندگان الزامی درست انتخاب شده‌اند و پاسخ ذخیره‌نشده‌ای باقی نمانده است.
- علت پاسخ‌های Rejected، Blocked و N/A روشن است؛ نواقص، مسئول پیگیری و موعد اقدام در مستندات مربوط مشخص شده‌اند.
- برای بازآزمون، جلسهٔ جداگانه در نظر گرفته شده است تا سابقهٔ نظر افراد و نوبت قبلی حفظ شود.
- نتایج مشترک با جمع‌بندی مصوب تیم تطبیق دارند و موانع بحرانی بررسی شده‌اند. نبود مانع بحرانی با تکمیل همهٔ آزمون‌ها یکسان فرض نشده است.
- اطلاعات پروژه، قالب گزارش، نواقص، حضور و اطلاعات امضا بازبینی شده‌اند؛ فایل اکسل پشتیبان و پیش‌نمایش PDF نیز کنترل شده است.